4 mei speech
Vandaag herdenken we de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en de slachtoffers van oorlogssituaties en vredesoperaties na de Tweede Wereldoorlog. Fijn dat u hier allemaal bent. En kinderen, wat fijn dat jullie hier ook zijn. Ik weet nog goed toen ik zelf kind was en naar de dodenherdenking ging. Die twee minuten stilte duurden best lang en het was ook spannend. Ik voelde dat het belangrijk was. Mijn moeder zei dat we nooit mochten vergeten dat er mensen waren gestorven voor onze vrijheid. Ik kon me er weinig bij voorstellen.

Voor Bram van 7 was dat anders. Op een dag werd hij opgehaald door een meneer die hem op de fiets weg bracht. De reis duurde lang en onderweg sliep hij steeds in andere huizen. In een boerderij, hier vlak in de buurt, moest hij drie jaren op een donkere zolderkamer wonen. Zonder papa, zonder mama, zonder zijn zusjes. Na de oorlog heeft Bram lang gezocht naar zijn familie. Maar hij vond niemand. In de archieven staat dat zijn ouders en zijn zusjes Sarah en Selma zijn afgevoerd naar Auschwitz. Daar zijn vermoord net zoals miljoenen anderen. Waarschijnlijk in de gaskamer. Wanneer dat is gebeurd en of ze samen waren toen dat gebeurde is onbekend. Bram is nu oud, maar er gaat geen dag voorbij dat hij zich afvraagt waarom juist hij het heeft overleefd.

Voor Yoesef van 10 is dat ook anders. Vlak nadat hij geboren werd moesten zijn ouders halsoverkop hun mooie huis in Aleppo verlaten. Nu wonen ze in een vluchtelingenkamp in Jordanië, samen met 80.000 andere mensen, de helft van hen is kind. Yoesef woont sinds kort in een container, dat is fijn want de eerste negen jaar van zijn leven woonde hij in een tent, met andere mensen. Yoesef wil graag naar de stad waar hij zoveel over gehoord heeft. Maar Aleppo is kapot en het huis van Yoesef bestaat niet meer.

Vasylisa van 9 zat in een selectiegroep van turnen, ze trainde vele uren en won ook prijzen. Turnen was haar leven. Op 24 februari werd ze wakker en vertelde haar moeder dat het oorlog was. Ze moest met haar moeder en broertje vluchten en nu woont ze in Nederland. Ze denkt niet meer zo vaak aan turnen, als ze ‘s ochtends wakker wordt dan wil ze eerst weten of papa, opa en oma en iedereen die achter moest blijven nog in leven zijn.

Wij Nederlanders hebben, op een enkeling na, geen directe herinneringen meer aan oorlog of vervolging. De trauma’s van kinderen zoals Bram, Yoesef en Vasylisa, die hun leven voorgoed hebben en zullen veranderen, zijn ons bespaard gebleven. Dat is een enorm geluk maar het is geen enkele garantie. Ook bij ons kan morgen de verdrukker binnenvallen.

En waar ben je dan veilig?

Als je al weg kan
En niet beschoten wordt in trein
Opvang in de regio zegt men.
Maar hoever gaan die raketten
In tien weken 6,5 miljoen die hun huis verlaten
Waar ben je welkom
En voor hoelang
Breaking nieuws
Hoeveel slachtoffers zijn er gevallen
Hoeveel heeft de vijand verloren.
Of heeft iemand iets gewonnen
Oh nee, dat is vast propaganda
Wat is nu nog de waarheid
Breaking nieuws
Drie weken later
De voetbalcompetitie
Drukte op schiphol

Zoveelste akkefietje in politiek Den Haag.
En wat zijn de boodschappen toch duur.
En hier staan wij nu, in Nieuwlande. We eren een ieder die zijn leven heeft gegeven voor onze vrijheid en we hopen de herinnering levend te houden. Zodat wij leren van het verleden. Maar het verleden is niet voorbij, en we staan hier niet zomaar. Jullie grootouders en ouders openden in tijden van nood de voordeur voor iedereen die dat nodig had. Zij boden bescherming aan mensen die gevaar liepen en deelden wat ze hadden. Ook al kenden ze die ander niet en betekende het gevaar voor jezelf.

Dit was een keuze. Zij kozen voor barmhartigheid.
Ook wij moeten kiezen. Remco Campert schreef ooit: “verzet begint niet met grote woorden maar met kleine daden. Jezelf een vraag te stellen, daarmee begint verzet, en dan die vraag aan een ander stellen”. Dus: wat doe ik als het erop aan komt? Wil ik kiezen voor barmhartigheid?

En wat kies jij?
En wat kies jij?
En wat kies jij?

Janita Tabak

De 4 mei speech van Janita Tabak ‘En waar ben je dan veilig?’

Door Henk Boer

Geef een reactie

%d bloggers liken dit: